Bir arsa üzerinde yapılabilecek yapı ve kullanım türleri, imar planı kararları ve plan notlarıyla belirlenir. Arsanın konumu, kullanım amacı ve yapılaşma koşulları, fiilen ne yapılabileceğini doğrudan etkiler.
Arsa Üzerindeki Yapılaşmayı Neler Belirler?
Bir arsa üzerinde ne yapılabileceğini belirleyen temel unsurlar; imar planı türü, emsal (KAKS), TAKS, yapı yüksekliği (Hmax) ve plan notlarıdır. Bu parametreler birlikte değerlendirilmeden sağlıklı bir karar verilemez.
İmar Planına Göre Yapılabilecekler
İmar planı, arsanın hangi kullanım amacına ayrıldığını gösterir. Konut, ticaret, sanayi, sosyal donatı veya yeşil alan gibi kullanım kararları, arsa üzerinde yapılabilecek yapının türünü belirler. Kullanım amacı dışında bir yapılaşmaya izin verilmez.
Uygulama İmar Planının Rolü
Uygulama imar planı (1/1000), parsel bazında yapılaşma koşullarını netleştirir. Emsal, TAKS, yapı nizamı ve çekme mesafeleri gibi detaylar bu planda yer alır. Bir arsa üzerinde fiilen ne yapılabileceği, uygulama imar planı incelenerek kesinleştirilir.
Plan Notlarının Etkisi
Plan notları, yapılaşma koşullarını genişletebilir veya sınırlandırabilir. Bodrum kat kullanımı, çatı düzeni, otopark şartları ve özel hükümler plan notlarıyla belirlenebilir. Bu nedenle yalnızca plan paftasına bakmak yeterli değildir.
Arsa Türüne Göre Yapılabilecek Yapılar
Konut imarlı bir arsada konut amaçlı yapılar; ticaret imarlı bir arsada ticari yapılar yapılabilir. Tarla ve imarsız arazilerde ise yapılaşma sınırlıdır ve özel mevzuat hükümlerine tabidir. Arsanın hukuki durumu da yapılaşmayı etkileyen önemli bir faktördür.
- Bir arsa üzerinde ne yapılabileceğini doğru değerlendirebilmek için imar planı kararlarının bütüncül olarak ele alınması gerekir. Bu sürecin temelini anlamak için İmar Planı Nedir? sayfası başlangıç noktasıdır.
Yatırım Açısından Arsa Değerlendirmesi
Bir arsa üzerinde ne yapılabileceği, yatırım değerini doğrudan etkiler. Yapılaşma koşulları net olan arsalar, daha öngörülebilir ve tercih edilebilir kabul edilir. Belirsizlik içeren arsalar ise ek risk barındırır.
Arsa Üzerindeki Haklar Sabit midir?
Arsa üzerindeki yapılaşma hakları zaman içinde değişebilir. İmar planı değişiklikleri, plan notu revizyonları ve idari kararlar, yapılabilecekleri etkileyebilir. Bu nedenle yatırım öncesinde güncel imar durumu mutlaka kontrol edilmelidir.
Sonraki Adım: Arsa İmar Durumu Nasıl Sorgulanır?
Bir arsa üzerinde ne yapılabileceğini anlamanın en doğru yolu, güncel imar planı ve plan notlarının resmi kaynaklardan incelenmesidir. Arsa imar durumu sorgulanmadan kesin karar verilmemelidir.
Bu değerlendirme yapılırken imar durumu temel referanslardan biridir.