İmar Durumu ve Belgeler

İmar Durumu Nasıl Sorgulanır? Emsali Nereden Öğrenirim?

imar365 yayın kurulu
Kısa cevap

Bir parselin emsal, TAKS ve yükseklik değerleri 1/1000 ölçekli uygulama imar planında bulunur ve bu plan ilçe belediyesinin sorumluluğundadır. Bağlayıcı bilgi, ilçe belediyesinin İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden alınan imar durum belgesidir. İBB'nin e-Plan portalı 1/5000 nazım imar planını gösterir ve emsal içermez.

Emsal nerede
1/1000 uygulama imar planı — ilçe belediyesiA
İBB e-Plan ne verir
1/5000 nazım plan — emsal içermezA
Bağlayıcı belge
İmar durum belgesiA
Başvuru eki
Aplikasyon krokisi + tapu kayıt belgesiA
Plan askıdaysa
1 ay ilan · süre içinde itirazA
İBB · e-Plan 1/5.000 nazım imar planı kullanım kararı büyükşehir belediyesi emsal · TAKS YOK esas olur İlçe belediyesi 1/1.000 uygulama imar planı emsal · TAKS · yükseklik yapı ruhsatı vermeye yetkili idare İmar durum belgesi tek bağlayıcı kaynak Her plan bir üst kademedeki plana uygun hazırlanır — İmar K. md.6
Emsal en alt plan kademesinde oluşur. İBB'nin portalı 1/5.000 nazım planı gösterir — kullanım kararını verir, emsal ve TAKS içermez. Bu değerler 1/1.000 uygulama imar planındadır ve o plan ilçe belediyesinin yetkisindedir.

Neden tek bir yer yok

Emsal sorusunun cevabının dağınık olmasının sebebi, planların kademeli olmasıdır. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği nazım imar planını “uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere” 1/5.000 ölçekte tanımlar; uygulama imar planını ise 1/1.000 ölçekte, “yapı nizamı, bina yüksekliği, taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal” kararlarını içeren plan olarak.

Yani emsal en alt kademede oluşur — ve o kademe büyükşehirde ilçe belediyesinin yetkisindedir.

Dört kaynak, dört farklı bilgi

1 · e-Devlet / TKGM Parsel Sorgu — parselsorgu.tkgm.gov.tr veya e-Devlet Parselin konumunu, ada-parsel numarasını ve yüzölçümünü verir. Kadastro verisidir; yapılaşma şartı içermez. Malik bilgisi yalnızca kendi taşınmazlarınız için görünür.

2 · İBB e-Plan — eplan.ibb.istanbul 1/5.000 nazım imar planını sorgular. Parselin hangi kullanım kararında (konut, ticaret, donatı) olduğunu gösterir. Emsal ve TAKS içermez. İstanbul genelinde tek merkezden bakabilmek için değerlidir, ama yapılaşma hesabı için yeterli değildir.

3 · İlçe belediyesinin e-imar ekranı 1/1.000 uygulama imar planına dayanır; emsal, TAKS ve yükseklik burada görünür. Ancak bu ekranlar bilgi amaçlıdır — çoğu bu ibareyi taşır ve ruhsata esas alınmaz. Her ilçenin portalı farklıdır; bir kısmında çevrimiçi sorgu hiç yoktur.

4 · İmar durum belgesi — bağlayıcı olan İlçe belediyesinin İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden alınır. Yönetmelik bunu, parselin “Kanun, uygulama imar planı, plan notlarını ve bu Yönetmelikte yer alan kullanım kararlarını ve yapılaşma şartlarını içeren” belge olarak tanımlar. Başvuru için aplikasyon krokisi ve tapu kayıt belgesi yeterlidir; proje veya mimar gerekmez.

Plan notlarını ayrıca isteyin

İmar durum belgesinin tanımında plan notları adıyla geçer, ama özet belgelerde her hüküm yazılmayabilir. Asgari parsel büyüklüğü, kat adedi sınırı, bodrum ve çatı kısıtları gibi hükümler emsalin fiilen kullanılabilir kısmını belirler — plan notlarının tam metni ayrıca istenmelidir.

Planınız askıda olabilir

İstanbul’da askıdaki plan ve plan değişiklikleri İBB askı plan uygulamasından takip edilebilir; mahalle bazında SMS bildirimi de sunulur.

Bu takip önemlidir: planlar onay tarihinden itibaren bir ay ilan edilir ve itiraz yalnızca bu sürede yapılabilir. Süre geçtikten sonra plan kesinleşir ve parselinizin emsali sizin haberiniz olmadan değişmiş olabilir.

Değerler elinize geçtiğinde

İmar durum belgesindeki emsal, TAKS ve yükseklik değerlerini İmar Kapasite Föyü’ne girerek parselin satılabilir alanını, yaklaşık daire adedini ve kat karşılığı oranının hangi bandda olduğunu hesaplayabilirsiniz. Föy ayrıca yükseklik sınırı yüzünden kullanılamayan emsali de gösterir — imar durumunda Hmax yazıyorsa onu da girin.

Örnek

Hangi kaynak ne verir

Sırayla yukarıdan aşağı: her adım bir öncekinden daha bağlayıcıdır.

e-Devlet / TKGM Parsel Sorgu ücretsiz konum, ada-parsel, m²
İBB e-Plan 1/5000 kullanım kararı
İlçe belediyesi e-imar 1/1000, bilgi amaçlı emsal, TAKS, Hmax
İmar durum belgesi ilçe belediyesi BAĞLAYICI

İlk üçü ön bilgidir. Alım satım, kat karşılığı ve fizibilite kararları yalnızca dördüncüye dayandırılmalıdır.

Sık yapılan hatalar

  1. İBB e-Plan'dan parselimin emsalini öğrenirim.

    Öğrenemezsiniz. İBB'nin plan sorgulama portalı 1/5000 nazım imar planını gösterir; nazım plan genel kullanış biçimlerini ve yoğunlukları içerir, emsal ve TAKS içermez. Bu değerler 1/1000 uygulama imar planındadır ve o plan ilçe belediyesinin yetkisindedir.A

  2. Belediyenin çevrimiçi e-imar ekranındaki değerler bağlayıcıdır.

    Çevrimiçi sorgulama ekranları bilgi amaçlıdır ve çoğu bu ibareyi taşır. Bağlayıcı olan, ilgili idarenin düzenlediği imar durum belgesidir; yapı ruhsatı işlemleri de bu belge üzerinden yürür.A

  3. Parsel sorgulama uygulamasından imar durumu görünür.

    TKGM Parsel Sorgu ve e-Devlet, parselin konumunu, ada-parsel numarasını ve yüzölçümünü gösterir. Yapılaşma şartları kadastro verisinde değil, imar planındadır — iki ayrı sistem.

  4. Bir kez aldım, imar durumum sabittir.

    Uygulama imar planı değişebilir. Planlar onaydan sonra bir ay askıda kalır ve bu sürede itiraz edilebilir; ayrıca 2020'den beri her plan ve plan değişikliği Plan İşlem Numarası almak zorundadır. Karar öncesinde güncel tarihli belge istenmelidir.A

Kaynaklar

  1. AMekânsal Planlar Yapım YönetmeliğiMadde 4 — Uygulama imar planı
    Nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak ... yapılaşmaya ilişkin yapı adaları, kullanımları, yapı nizamı, bina yüksekliği, taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal, yapı yaklaşma mesafesi, ön cephe hattı, ifraz hattı, kademe hattı ... ayrıntıları ile gösteren ve varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/1.000 ölçekte onaylı halihazır haritalar üzerinde, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan planı [ifade eder].
    Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11
  2. AMekânsal Planlar Yapım YönetmeliğiMadde 4 — Nazım imar planı
    Arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını ... göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere, varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/5.000 ölçekte, büyükşehir belediyelerinde 1/5000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte, onaylı halihazır haritalar üzerine, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan planı [ifade eder].
    Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11
  3. APlanlı Alanlar İmar YönetmeliğiMadde 4 — İmar durum belgesi
    Bir parselin; Kanun, uygulama imar planı, plan notlarını ve bu Yönetmelikte yer alan kullanım kararlarını ve yapılaşma şartlarını içeren, yapının inşa edileceği imar parselini sınır ve boyutlarıyla gösteren belgeyi.
    Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11
  4. APlanlı Alanlar İmar YönetmeliğiMadde 55/2 — Yapı ruhsatı işlemleri
    Yeni inşaat, ilave ve esaslı tadilat yapmak üzere parsele ait imar durum belgesi, yol kotu tutanağı, kanal kotu tutanağı ve uygulama imar planına esas onaylı jeolojik ve jeoteknik etüt raporunun parselin bulunduğu alana esas bölümünü almak için; yapı sahipleri veya vekilleri başvuru dilekçelerine aplikasyon krokisini ve tapu kayıt belgesini eklerler.
    Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11
  5. A3194 sayılı İmar KanunuMadde 8/b — Planların ilanı ve itiraz
    Planlar, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.
    Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11
  6. A3194 sayılı İmar KanunuMadde 8/b — Plan İşlem Numarası (Ek: 14/2/2020-7221/6)
    Planlar, plan değişiklikleri ve plan revizyonları; kayıt altına alınmak ve arşivlenmek üzere Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortama yüklenmek ve aynı sistem üzerinden Plan İşlem Numarası almak zorundadır.
    Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11

Sık sorulanlar

Parselimin emsalini nereden öğrenirim?

Emsal, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında bulunur ve bu plan ilçe belediyesinin sorumluluğundadır. Bağlayıcı bilgi için ilçe belediyesinin İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden imar durum belgesi alınmalıdır.

İBB e-Plan'dan emsal görünür mü?

Görünmez. İBB'nin plan sorgulama portalı 1/5000 ölçekli nazım imar planını gösterir. Nazım plan genel kullanış biçimlerini ve nüfus yoğunluklarını içerir; emsal, TAKS ve yükseklik gibi parsel bazındaki değerler 1/1000 uygulama imar planındadır.

İmar durumu almak için ne gerekir?

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md.55, başvuru dilekçesine aplikasyon krokisi ve tapu kayıt belgesinin ekleneceğini belirtir. Malik dışındaki kişiler için vekâletname istenir; uygulamada istenen ek evrak belediyeden belediyeye değişebilir.

İmar durumu ücretli mi?

İlgili belediyenin harç tarifesine göre değişir. Çevrimiçi bilgi amaçlı sorgulamalar genellikle ücretsizdir; resmî belge düzenlenmesi harca tabi olabilir.

Parselimin planı askıda mı, nasıl öğrenirim?

İstanbul'da askıdaki planlar İBB'nin askı plan uygulamasından takip edilebilir; mahalle bazında SMS bildirimi de sunulur. Planlar onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir ve bu süre içinde itiraz edilebilir.

Ada parsel numaramı bilmiyorum, ne yapmalıyım?

Tapu senedinizde yazar. Ayrıca e-Devlet üzerinden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün hizmetleriyle kendi taşınmazlarınızın kayıtlarına ulaşabilirsiniz.