İfraz Nedir? Parsel Bölme Şartları ve Süreci
Güncelleme: 11 Eylül 2026
İfraz, bir parselin imar mevzuatına uygun olarak bölünerek birden fazla parsel oluşturulmasıdır. İmar planı bulunan alanlarda ifraz işlemi, ancak parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir; öncelik parselasyon planının yapılmasındadır.
- Tanım
- Bir parselin bölünerek birden fazla parsel oluşturulmasıA
- Ön şart
- Parselasyon planı tescil edilmiş olmalıA
- Onay mercii
- Belediye encümeni veya il idare kuruluA
- Onay süresi
- En geç 30 günA
- Tapuya bildirim
- 15 gün · tescil 1 ayA
- DOP kesilir mi
- Hayır — DOP 18. madde uygulamasına özgüdürA
Tanım ve ön şart
Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik ifrazı tek cümleyle tanımlar:
İfraz: Bir parselin imar mevzuatına uygun olarak bölünerek, birden fazla parsel oluşturulmasıdır.
Ancak tanım, işlemin ne zaman yapılabileceğini söylemez. Onu 3194 sayılı İmar Kanunu md.15 belirler ve 2019’daki değişiklikle bu madde belirgin biçimde sıkılaştırılmıştır:
İmar planı bulunan alanlarda, uygulama imar planına uygun olarak öncelikle parselasyon planının yapılması esastır. İmar planı bulunan alanlarda, ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir.
Yani plan kapsamındaki bir alanda parselasyon yapılmadan ifraza gidilemez. Bu değişikliğin amacı, parselasyon yerine tek tek ifrazlarla oluşan düzensiz yapılaşmayı önlemektir.
Onay ve süreler
İfraz, malikin tek taraflı işlemi değildir; idarenin onayına tabidir. Md.16 süreleri açıkça yazar:
Onaylama işlemi, müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır ve tescil veya terkini için 15 gün içinde tapuya bildirilir. Tapu dairesi, tescil veya terkin işlemini bir ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.
Onay mercii, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye encümeni, dışında il idare kuruludur.
İfrazın istisnaları
Md.15, parselasyon şartının aranmayacağı hâlleri de sayar: merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin yetkisindeki kamu yatırımları, kamu mülkiyetindeki alanlar, parselasyon planının uygulanması mümkün olmayan meskûn alanlar, koruma amaçlı imar planı bulunan alanlar ve büyük bir kısmı plana uygun oluşmuş imar adalarının geri kalan kısımları.
Elverişsiz parselde idarenin yetkisi
Md.15’in en az bilinen hükmü, malikin iradesini aşan bir yetki tanır:
Mevcut hâliyle yapılaşmaya elverişli olmayan imar parsellerinde; maliklerden birinin talebi üzerine veya doğrudan, parsel maliklerine kendi aralarında anlaşmaları için yapacağı tebliğden itibaren üç ay içerisinde maliklerce anlaşma sağlanamaması hâlinde, resen tevhit ve fiilî duruma göre ifraz yoluyla işlem yapmaya ilgili idare yetkilidir.
Pratik anlamı şudur: yapılaşmaya elverişsiz küçük parsellerde, komşularla anlaşamamak süreci durdurmaz — idare üç aylık süre sonunda kendiliğinden işlem yapabilir. Bu hüküm, tevhit tarafındaki pazarlık gücünü de doğrudan etkiler.
İfraz sürecinin yasal takvimi
Kanun her aşama için üst süre belirler.
Bunlar üst sınırlardır, garanti edilen süreler değil. Eksik evrak veya plan uygunsuzluğu süreci baştan başlatır.
Sık yapılan hatalar
Her parsel istenildiğinde ifraz edilebilir.
İmar planı bulunan alanlarda ifraz ve tevhit işlemleri, yalnızca parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir. Kanun 2019 değişikliğiyle önceliği parselasyon planına vermiştir.A
İfrazda da düzenleme ortaklık payı kesilir.
Kesilmez. DOP, 18. madde kapsamındaki parselasyon uygulamasına özgüdür. İfraz, mevcut bir parselin bölünmesidir; yeni umumi hizmet alanı üretme amacı taşımaz.A
İfrazla oluşan parsellerin hepsi yapılaşabilir.
İfrazın imar planlarına ve imar mevzuatına uygun olması şarttır. Plan notlarındaki asgari parsel büyüklüğü, cephe ve derinlik şartlarını sağlamayan parseller yapılaşamaz; bu şartlar sağlanmadan ifraz onaylanmaz.A
Yapılaşmaya elverişsiz parsel malikinin isteği dışında birleştirilemez.
Birleştirilebilir. Mevcut hâliyle yapılaşmaya elverişli olmayan imar parsellerinde, maliklere yapılan tebliğden itibaren üç ay içinde anlaşma sağlanamazsa, ilgili idare resen tevhit ve fiilî duruma göre ifraz yoluyla işlem yapmaya yetkilidir.A
Kaynaklar
Bu sayfadaki her sayısal iddia aşağıdaki kayıtlara bağlıdır. A resmî mevzuat metni, B resmî istatistik veya tebliğ, C sektör beyanı ya da imar365 iç standardıdır — C sınıfı varsayımlar tartışmaya açıktır ve hesaplayıcılarda elle değiştirilebilir.
- AArazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında YönetmelikMadde 4/ğ — İfraz
Bir parselin imar mevzuatına uygun olarak bölünerek, birden fazla parsel oluşturulmasıdır.
Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11 - A3194 sayılı İmar KanunuMadde 15 — İfraz ve tevhid (Değişik: 4/7/2019-7181/8)
İmar planı bulunan alanlarda, uygulama imar planına uygun olarak öncelikle parselasyon planının yapılması esastır. İmar planı bulunan alanlarda, ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir.
Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11 - A3194 sayılı İmar KanunuMadde 15 — Resen tevhit (Ek fıkra: 4/7/2019-7181/8)
Mevcut hâliyle yapılaşmaya elverişli olmayan imar parsellerinde; maliklerden birinin talebi üzerine veya doğrudan, parsel maliklerine kendi aralarında anlaşmaları için yapacağı tebliğden itibaren üç ay içerisinde maliklerce anlaşma sağlanamaması hâlinde, resen tevhit ve fiilî duruma göre ifraz yoluyla işlem yapmaya ilgili idare yetkilidir.
Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11 - A3194 sayılı İmar KanunuMadde 16 — Tescil ve şüyuun izalesi
Onaylama işlemi, müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır ve tescil veya terkini için 15 gün içinde tapuya bildirilir. Tapu dairesi, tescil veya terkin işlemini bir ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.
Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11 - AArazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında YönetmelikMadde 4/ç — Düzenleme ortaklık payı (DOP)
Düzenleme alanındaki ve bölgedeki yaşayanların kentsel faaliyetlerini sürdürebilmeleri için gerekli olan umumi hizmet ve kamu hizmet alanlarını elde etmek ve/veya düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında; düzenlemeye tâbi tutulan arazi ve arsaların, düzenlemeden önceki yüzölçümlerinden, imar planındaki kullanım kararlarına göre yüzde kırk beşe (%45) kadar düşülebilen miktardır.
Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11 - AArazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında YönetmelikMadde 4/l — Parselasyon planı
İmar Kanununun 18 inci maddesi hükümlerine ve uygulama imar planına uygun olarak imar parsellerinin oluşturulduğu, parselasyon planı açıklama raporu, parselasyon paftaları ile tescile esas belgeleri içeren uygulama dosyası ile bir bütün olan plandır.
Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11 - AMekânsal Planlar Yapım YönetmeliğiMadde 4 — Plan notlarının bütünlüğü
Yönetmelik, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı tanımlarının her birini “plan notları ve (ayrıntılı) raporuyla bir bütün olarak hazırlanan planı” ifadesiyle bitirir; plan notları planın ayrılmaz parçasıdır.
Resmî metinDoğrulama: 2026-09-11
Sık sorulanlar
İfraz nedir?
Bir parselin imar mevzuatına uygun olarak bölünerek birden fazla parsel oluşturulmasıdır. Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik md.4'te bu şekilde tanımlanır.
İfraz için hangi şart aranır?
İmar planı bulunan alanlarda ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir. Ayrıca yapılacak ifrazın imar planlarına ve imar mevzuatına uygun olması şarttır.
İfraz işlemi ne kadar sürer?
Kanuna göre onaylama işlemi, başvurunun belediyeye veya valiliğe ulaşmasından itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır; tescil için 15 gün içinde tapuya bildirilir ve tapu dairesi işlemi bir ay içinde tamamlamak zorundadır.
İfrazda DOP kesilir mi?
Kesilmez. Düzenleme ortaklık payı, İmar Kanunu 18. madde kapsamındaki parselasyon uygulamasına özgüdür. İfraz mevcut bir parselin bölünmesi işlemidir.
İfrazı kim onaylar?
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye encümeni, dışında il idare kurulu onaylar. Onay, işlemin İmar Kanunu ve yönetmelik hükümlerine uygunluğunun tespitidir.